5 maja Światowy Dzień Higieny Rąk

Higiena rąk jest najważniejszym aspektem w zapobieganiu zakażeniom w placówkach służby zdrowia. Mycie i dezynfekcja rąk znacznie redukuje ryzyko przeniesienia mikroorganizmów chorobotwórczych.

Mycie rąk prowadzi do usunięcia zanieczyszczeń fizycznych, substancji organicznych z rąk. Dezynfekcja natomiast redukuje florę przejściową i florę stałą skóry. Największe zagrożenie stanowią mikroorganizmy chorobotwórcze, które mogą przedostawać się na skórę rąk personelu medycznego i na niej bytować. Wszelkie zabiegi higieniczne dłoni musi poprzedzać obowiązkowe, wcześniejsze zdjęcie biżuterii, obrączki, zegarka, zmycie lakieru i obcięcie paznokci.

Higieniczne mycie rąk

Jest stosowane w przypadku wystąpienia na dłoniach zabrudzeń i ma na celu usunięcie zanieczyszczeń organicznych i mikrobiologicznych (flory przejściowej). Do mycia stosuje się mydła w płynie pobierane z łokciowych dozowników ściennych i ciepłą (nie gorącą) wodę. Mydło w płynie nanosi się na zwilżone wodą dłonie. 

Mycie higieniczne powinno trwać nie krócej niż 30-60 sekund. Po umyciu, ręce należy dokładnie spłukać pod bieżącą wodą i osuszyć jednorazowym papierowym ręcznikiem. Higieniczne mycie rąk może poprzedzać, choć nie musi, higieniczną dezynfekcję rąk. Higieniczne mycie rąk może poprzedzać, choć nie musi, higieniczną dezynfekcję rąk. Higieniczne mycie rąk nie jest konieczne, gdy na powierzchni skóry brak jest widocznych zanieczyszczeń.

Higieniczna dezynfekcja rąk

Zabieg ten oznacza redukcję flory przejściowej na skórze rąk za pomocą preparatów dezynfekcyjnych. Higieniczną dezynfekcję rąk stosuje się przed zabiegami leczniczymi, badaniem, pielęgnacją po zdjęciu rękawic ochronnych i po każdym kontakcie z pacjentem, zanieczyszczonymi przedmiotami i sprzętem, po kontakcie z materiałem zakaźnym, wydzielinami i wydalinami. 

Higieniczna dezynfekcja rąk nie zawsze musi być poprzedzona higienicznym myciem rąk. Natomiast nigdy nie można pominąć odkażania rąk. Najważniejsza reguła mówi, że higieniczne odkażanie skóry powinno być ostatnim etapem higieny rąk przed przyjściem do pacjenta i pierwszym po odejściu od niego. Tylko zachowanie tej zasady gwarantuje eliminację ryzyka przeniesienia mikroorganizmów na skórze rąk do i od pacjenta.

velodes_soft_0,5l_pl

Druga reguła odnosi się do sposobu dozowania. Należy bowiem pamiętać o wcieraniu w ręce preparatu przez 30 s. tak, by skóra rąk była stale wilgotna. Ilości preparatu podane na etykiecie to ilości minimalne (3-5 ml)

Trzecia zasada dotyczy zwrócenia szczególnej uwagi na miejsca na dłoni najczęściej pomijane (patrz rysunek). Znajomość ich pozwala na wypracowanie własnego schematu odkażania rak.

Higieniczna dezynfekcja rąk to najważniejszy element profilaktyki zapobiegania zakażeniom.

Chirurgiczne mycie rąk

Chirurgiczne mycie zawsze poprzedza chirurgiczną dezynfekcję skóry rąk i ma miejsce przed każdym zabiegiem chirurgicznym. Jego zadaniem jest usunięcie zanieczyszczeń organicznych i mikrobiologicznych, w tym flory przejściowej i możliwie jak największe flory stałej ze skóry rąk .

Do mycia chirurgicznego używa się mydeł w płynie, dozowanych z łokciowych dozowników ściennych. Chirurgiczne mycie rąk należy wykonywać bardzo dokładnie.

Mycie chirurgiczne obejmuje w kolejności dłonie, potem nadgarstki i następnie przedramiona, aż do łokci i powinno trwać nie krócej niż 2-5 minut. Dopuszcza się użycie miękkiej, jałowej szczoteczki ze sztucznego włosia (wyłącznie do mycia paznokci).

Po umyciu ręce spłukuje się pod bieżącą letnią wodą zawsze w kierunku od czubka dłoni po łokieć (dłonie powinny znajdować się w położeniu powyżej łokci). Po umyciu ręce osusza się jednorazowym ręcznikiem papierowym lub jałową serwetą tekstylną.

 Chirurgiczna dezynfekcja rąk

Zabieg ten oznacza redukcję  flory przejściowej na skórze rąk oraz flory stałej  w bardzo znacznym stopniu preparatami dezynfekcyjnymi. Dezynfekcję chirurgiczną przeprowadza się po myciu chirurgicznym i wytarciu rąk, a bezpośrednio przed nałożeniem sterylnych rękawic chirurgicznych. Chirurgiczną dezynfekcję rąk przeprowadza się za pomocą alkoholowych środków antyseptycznych dozowanych za pomocą łokciowych dozowników ściennych Obowiązują zasady podobne jak przy dezynfekcji higienicznej. Wydłużeniu ulega czas (min. 3-5 min) oraz ilość preparatu.